Yapay zeka ile oluşturulan sahte görüntüler ve sesler (deepfake'ler) son zamanlarda büyük sorunlara yol açıyor. Bu tür içeriklerin hızla yayılması, delillerin kaybolmasına neden oluyor. Bu rehberde, Türk hukukuna göre deepfake mağduruysanız delil nasıl oluşturulur, haklarınızı nasıl korursunuz adım adım anlatılıyor.
Delil Zinciri Nedir ve Neden Önemlidir?
Delil zinciri, bir içeriğin kaynağını, yayılma sürecini ve bütünlüğünü gösteren bir dizi kayıt demektir. Deepfake'lerde bu zincir kırıldığında, içeriğin sahte olduğunu kanıtlamak zorlaşır. Bu nedenle, delil zincirini sağlam bir şekilde oluşturmak çok önemlidir.
İlk Adım: İçeriği Güvenceye Alın
Şikayet etmeden önce, içeriğin nerede bulunduğunu ve nasıl göründüğünü dikkatlice kaydedin. Sadece ekran görüntüsü almak yeterli değildir. Bunun yerine:
- Tam URL (web adresi)
- Yayın tarihi
- Hesap bilgileri (sosyal medya vb.)
- Noter tasdiki veya elektronik imza ile tespit tutanağı (mümkünse)
Videoyu indirin ve mümkünse orijinal haliyle saklayın. Bu, içeriğin değiştirilmediğini kanıtlamaya yardımcı olur.
Delil Zincirinin Kopma Noktaları Nelerdir?
Delil zinciri, aşağıdaki durumlarda kırılabilir:
- İçeriğin platformdan kaldırılması ve hiçbir kopyasının kalmaması
- Kayıtların farklı cihazlara aktarılırken üstverisi (meta verisi) silinmesi
- Hesap sahibinin tespiti için gereken kayıtların saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
- İçeriğin tekrar yayımlandığı yeni adreslerin takip edilmemesi
Ne Zaman Hangi Başvuruyu Yapmalısınız?
Şikayetinizle birlikte delil tespit tutanağını ekleyin. Aşağıdaki durumlarda başvurular yapabilirsiniz:
- Cumhuriyet Başsavcılığına Şikayet: Kişilik haklarına saldırı, özel hayatın gizliliğini ihlal veya müstehcenlik gibi suçlamalarla şikayet edebilirsiniz.
- Erişimin Engellenmesi Talebi (5651 Kanun): İçeriğin yayılmasını durdurmak için 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engelleme talebinde bulunabilirsiniz.
- Veri Sorumlusuna Başvuru (KVKK): Kişisel verilerinizin hukuka aykırı işlenmesi durumunda, veri sorumlusuna başvurunuzu yapın ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayet edin.
Deepfake'in Sahteliğini Kanıtlamak
Deepfake dosyalarında teknik inceleme yapmak önemlidir. Bilirkişi incelemesi talep ederek, dosyaya sunulan kaydın hangi cihazdan alındığı ve nasıl saklandığı hakkında bilgi verin. Mağdurun olay tarihindeki gerçek konumunu, yazışmalarını veya kamera kayıtlarını gösteren karşı deliller, sahteliğin ortaya konmasında teknik raporu destekleyecektir.
Uzlaşma Teklifiyle Karşılaşıldığında
Uzlaşma teklifiyle karşılaşırsanız, içeriğin tüm kopyalarının silinmesi, yeniden yayımlanmaması taahhüdü ve varsa yedeklerin imhası anlaşmanın somut şartı hâline getirilmelidir. Sadece tazminat içeren anlaşmalar, içerik internette kaldığı sürece mağduriyeti devam ettirebilir. Üçüncü kişi paylaşımları için ayrı başvuru gerekebilir.
Önemli Not: Bu bilgiler genel bir rehber niteliğindedir. Durumunuza göre hukuki destek almanız önerilir.
