Aile Mahkemeleri Nedir?
Aile mahkemeleri, ailevi sorunlarla ilgilenen özel bir hukuk mahkemesi türüdür. Türkiye’de belirli illerde faaliyet gösterirler. Bu mahkemeler, boşanma, nafaka, velayet, çocuk hakları ve diğer aile içi konularda uzmanlaşmıştır.
Aile Mahkemelerinin Görevleri Nelerdir?
- Boşanma ve Nafaka: Boşanma süreçlerinde nafaka miktarlarının belirlenmesi ve ödenmesi konularında görev yaparlar.
- Velayet ve Kişisel İlişki: Çocukların velayeti ve onlarla olan kişisel ilişkilerin düzenlenmesi konusunda yetkili oldukları durumlarda, çocukların en iyi çıkarlarını gözeterek kararlar verirler.
- Soybağı (Babalık, Evlat Edinme): Babalık davası ve evlat edinme süreçlerinde de görev alırlar.
- Mal Rejimi Tasfiyesi: Boşanma durumunda eşlerin ortak mal varlıklarının nasıl paylaşılacağını belirleyen süreçlerde yardımcı olurlar.
- Aile İçi Şiddet: 6284 sayılı Aile İçi Şiddet Yasası kapsamında, şiddet mağdurlarına destek sağlarlar ve gerekli önlemleri almakla görevlidirler.
- Aile Konutu: Türk Medeni Kanunu’nda (TMK) belirtilen aile konutu kavramıyla ilgili uyuşmazlıklarda karar verirler.
- Vesayet: Aile bireylerinin vesayet altına alınması süreçlerinde de görev alırlar.
Aile Mahkemelerinin Yetkisi Nerede?
Aile mahkemelerinin yetkisi genellikle davacı veya davalı eşin son ortak ikametgahıdır. Boşanma davasında ise davacı eşin ikametgahı dikkate alınır. Ancak, Türkiye’deki tüm illerde aile mahkemesi bulunmayabilir. Bu durumda, aile mahkemesi yoksa Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olacaktır.
Çocuk Hakları ve Dinleme Süreci
12 yaş ve üstündeki çocuklar, aile içi uyuşmazlıklarda dinlenir ve görüşleri alınır. Bu dinleme süreci genellikle pedagog eşliğinde ve pedagog huzurunda yapılır. Gerekirse, sosyal inceleme yapılır ve çocuk yararına bir değerlendirme yapılır. Ayrıca, ev incelemesi ve karar destek raporu gibi ek bilgiler de değerlendirilir.
Önemli Notlar
Aile hukuku davalarında, bir avukatla çalışmak genellikle faydalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, aile mahkemelerinde çocuk dinleme zorunluluğunun gözetilmesi ve bu zorunluluğun atlanmaması durumunda kararların bozulabileceğini belirtmiştir.
